Tekst Herman Voss

In de strenge winter van 1963, toen het IJsselmeer bevroor tot een ijslaag van wel 80 centimeter dik, werden er in februari en maart speciale autotochten georganiseerd door verschillende ijsverenigingen, waarbij duizenden auto’s van Stavoren naar Enkhuizen en omgekeerd reden.  Deze unieke gebeurtenis, met bijna duizend deelnemers in diverse modellen, werd een legendarische ervaring.
Het was de strengste winter van de 20e eeuw, met veel ijsdagen en temperaturen tot ver onder nul, waardoor het IJsselmeer volledig dichtvroor. Op 24 februari en 3 maart 1963 werden georganiseerde tochten over het ijs gehouden van Stavoren naar Enkhuizen (en terug), met duizenden auto’s. De Citroën DS met zijn hydropneumatische vering, was een gewilde en zichtbare verschijning tijdens deze beroemde tochten. Ook reden er meerdere Wegenwacht-eenden mee, want je zal maar pech krijgen onderweg van Stavoren nar Enkhuizen. Halverwege het meer stond een tijdelijk benzinestation van Shell, waar deelnemers konden tanken en een stempel kregen. In het filmpje is een ID19 te zien.
Tot  zes uur ’s avonds trokken de auto’s diagonalen over het vriendelijk glanzende IJsselmeer. Later niet, want de Rijkspolitie had ’s middags de deelname bevroren. Rijden in het donker – de tocht duurde op z’n minst vier uur – was niet verantwoord.
Het werd voor iedereen een onvergetelijke ervaring, die als een merkwaardig gebeuren in de geschiedenisboeken werd opgetekend. Diezelfde winter nog werd de auto-rally nog twee maal herhaald. Op zondag 24 februari, vier dagen na de eerste tocht en op zondag 3 maart. Bij stralend weer trokken op 24 februari bijna 4000 auto’s het IJsselmeer over. Naar schatting zaten er zo’n 15.000 mensen in die auto’s. Ongelukken en incidenten deden zich ook nu niet voor. Alleen een bestuurder van een tractor, die de baan in de morgenuren moest schoonmaken, liep een nat pak op toen zijn tractor buiten de baan door het ijs zakte.